24 Nisan 2014

Integral menkul/Beste Naz Sullu: Satılan konutların %15’ini yabancılar alıyor

2000`li yillarin basindan bu yana insaat sektoru, buyume rakamlarina cok buyuk olcude katki yaparken, yalnizca 2012 yili haric, buyumede ana eksenin insaat sektoru oldugu goruluyor. Turkiye`de deprem sonrasinda, yeni proje rakamlarinda patlama gerceklesirken, konut aliminda en buyuk talebin, hizli nufus artisi, aile yapilari, kentlesme ve gelir duzeyindeki degiskenliklerden geldigini goruyoruz.

Reidin-Gyoder yeni konut fiyat endeksi yil bazinda %12,99 oraninda, ay bazinda ise artis orani %0,41 olarak gerceklesti. Diger taraftan, reidin tarafindan mevcut konut stoku icin 2007 haziran baslangicli turkiye kompozit satilik konut fiyat endeksinde bir onceki aya gore %1.16; gecen yilin ayni donemine gore ise %16.09 oraninda artis gerceklestigini soylemek mumkun.

Sehir bazinda inceledigimizde ise metrekare basina konut satis fiyatlari aylik bazda bursa`da yuzde 1,20, izmir`de yuzde 0,99, antalya`da yuzde 0,95, kocaeli`nde yuzde 0,78, ankara`da yuzde 0,68 ve adana`da yuzde 0,23 oraninda artti.

Onumuzdeki yillarda emlak arzinda daralma var

artan kredi maliyetleri ve dusen satin alma gucune ragmen, konut ve proje rakamlarina goz atacak olursak eger, 2013 yilinda tamamlanan, 2014 ve 2015 yillari itibariyle tamamlanmis olacak proje ve konut arzi verileri daralmaya isaret ediyor. Ornegin, turkiye genelinde proje sayisi 2013 yilinda 750 iken, bu rakamin 2014`te 460`a, 2015 yilinda ise 174`e dusmesi bekleniyor.

Emlak arzina karsilik ic talep yeterli degil

son zamanlarda projelerle birlikte emlak arzi da bir hayli yukseldi. Gazete, dergi sayfalarinda yeni proje tanitimlari ve istanbul`un neredeyse her yolundan gecen, gece gunduz calisan ve hafriyat tasiyan kamyonlari surekli goruyoruz.

Talep tarafi ise cesitlilikler gosterebiliyor. Yabancilarin cok buyuk bir kismi yatirim amacli turkiye`den emlak satin alirken, yerli ise hem yatirimlik hem de barinma amaciyla satin alma gerceklestirebiliyor. Ancak piyasada talep yaratmak daha zor hale gelmeye basladi.

Konut satinalma gucu endeksine gore, 100`un ustundeki rakamlar 10 yil vadeli konut kredisi kullanilarak bir ev sahibi olunabilecegini gosterirken, 100`un altindaki degerler ise 10 yil konut kredisi kullansa dahi konut sahibi olamayacagini gosteriyor.

Mart 2014 itibariyle endeks degeri turkiye genelinde 82 olurken, 3 buyuk sehirde ise endeksler soyle devam ediyor: istanbul 72, ankara 131 ve izmir`de 105.

Buna gore artan konut kredi faiz orani ve artan satilik konut fiyatlari cercevesinde mart ayinda bir onceki aya kiyasla konut satin alimlari turkiye genelinde %3,0 oraninda; ankara`da %2,5 oraninda; istanbul`da %3,1 oraninda ve izmir`de %2,8 oraninda zorlasmis durumda.

Emlakta yerlinin ikamesi yabanci yatirimci

yerli musterilerin konut alma gucu ve talebi ekonomik kosullar nedeniyle dusus yasarken, yabancilar ise son donemde turkiye`deki yeni projelere daha topraktan giriyor. Ozellikle son 6 ayin ortalamasina bakildiginda, ic talepteki daralmayi, ortalamalarin ustunde yabanci alimlari seyrediyor.

Imf bu yil dunya genelinde buyume rakamlarini asagi yonde revize ederken, dunyada bir daralma olacagini soylerken, turkiye icin %2,3 buyume bekliyor. Bizim ise turkiye icin buyume beklentimiz %2,5-%3 araliginda olacagi yonunde. Nihai yurt ici talepte gorulebilecek bir yavaslama buyume rakamlarini daraltabilecegi gibi, emlak sektorune olan talebi de azaltabilir. Dolayisiyla emlak fiyatlarinin talebinden daha cok artiyor olmasi, yatirim icin baska araclara yonlendirirken, artan mortgage maliyetleri sebebiyle de bu yil emlak alimlarinda vatandasi zorlayabilecegi goruluyor.

Kaynak: finans.gazetevatan.com